หมอลำภาษาอังกฤษ� หนึ่งเดียวในประเทศไทย ... วาสนา� แท่งทอง
โดย� เอื้อยนาง����
������������ การขับลำ� คลอเสียงแคน�� เป็นศิลปะการแสดงพื้นเมืองของชาวฝั่งซ้ายแม่น้ำโขงมาก่อนแสนนาน� ครั้นมีการอพยพเคลื่อนย้ายข้ามฝั่งแม่น้ำโขงสู่ฝั่งขวา ร ะลอกแล้วระลอกเล่าเมื่อหลายศตวรรษที่ผ่านมา���� เสียงขับกลอนลำคลอเสียงดนตรีที่ชื่อ� “แคน”� ก็ดังแทรกซอนอ้อยอิ่น กินใจ เข้าสู่แผ่นดินใหญ่อีสาน� ข้ามทิวเขาภูพาน� สู่ทุ่งกุลาป่าละเมาะ����� ดังลอยรุกล้ำสู่ดินแดนเขมรสูง��
����������� ครั้นมีการกวาดต้อนผู้คนข้ามดงพระยาเย็นสู่กรุงธนบุรี�� ตลอดรัตนโกสินทร์� เสียงลำ เสียงแคนก็มาดังแล่นแตร...ม่วนแท้ ออนซอนใจให้ให้ข้าราชสำนักหลงใหล� ม่วนหลายใจสะออนไปด้วย� จนถึงขนาดต้องมีการห้าม��� ไม่ให้แอ่วเพลงลาว เพลงแคนในสมัยรัชการที่ ๔ เป็นที่กล่าวขานมาในประวัติศาสตร์
����������� นั่นคืออดีตผ่านไปแล้ว� แต่ในปัจจุบันการขับลำไปพัฒนาปรับสู่หูคนฟัง���� เข้ายุคสมัยเรื่อย ๆ ไม่เคยขาดสาย� ไม่เคยลดละความนิยมชมชอบ��������� จนกลายเป็นบทเพลงที่ใช้ภาษาลาว-ภาษาไทยได้อย่างฟั่นเกลียวกลมกลืน� จนบางครั้งกลับกลาย
����������� กลับกลาย� แต่ไม่เคยทิ้งล่องลาย และลีลา
���������������������������
��������� ใช่ละ...ดนตรีประกอบ และจังหวะอาจเปลี่ยนแปรไปตามยุคสมัย� แต่ล่องลายที่ออดอ้อน�� เว้าวอน� พลิกพลิ้วดั่งโพธิ์ใบพลิ้วไหว� ยามต้องลม�� ยังคงแทรกซอนในความสนุกปลุกเร้าใจของลีลาลำ
����������สนุกรุกเร้าปน ๆ ในความหมองเศร้า��
��������� ออดอ้อนสะท้อนใจในรอยยิ้มและประชดประชัน
��������� รินหลั่งน้ำตากระเซ็นกระสายในเสียงหัวเราะแซบนัว
��������� นั่นคือลีลาทำนองของกลอนลำ
����������� มาจนถึงปัจจุบัน� มีใครเคยได้ฟังเสียงพลิ้วลงลูกคอของลำกลอนภาษาอังกฤษกันบ้างไหมหนอ� เสียงร้องลำสำเนียงอีสานผสมผสานกลืนกลายในภาษาไทย บัดนี้มีลีลาเต้นพราวกลืนกลายกับภาษาอังกฤษแทนแล้ว
����������� อาจแปลกหูแต่ฟังไม่แปลกแยกในทำนองและลีลา�
����������� กลอนสั้น� กลอนยาว� และกลอนเต้ยยังคงรินไหล� อ้อยสร้อย� สะบัดพลิ้ว� สะกดใจคนฟัง
����������� นั่นแหละ� กลอนลำภาษาอังกฤษ� เอื้อนอ้อน� โดย� อ.วาสนา� แท่งทอง
������������������������������������������������
����������� เมื่อครั้งที่เอื้อยนางย้ายจากสกลนคร� ไปทำงานที่ สปจ.อุบลราชธานี� พอดีเป็นงาน ฉลอง ๒๐๐ ปีอุบลราชธานี� เลยมีโอกาสได้ยินเสียงเอื้อนอ้อนขับกลอนภาษาอีสานปนอังกฤษรินร่ำสู่โสตประสาทให้จังงังดั่งต้องมนตร์
����������� ที่แท้เป็นเสียงน้องสาวของตัวเองนี่เอง� ห่างกันไปหลายปี� พบกันอีกทีเธอกลายเป็นหมอลำโกอินเตอร์ไปแล้ว
����������� เธอเป็นอาจารย์วิชาภาษาอังกฤษที่โรงเรียนลือคำหาญ� อำเภอวารินชำราบ� อุบลราชธานี
เป็นครูดีเด่นมาหลายปี ได้รับรางวัลหลายรางวัล� ตั้งแต่ระดับอำเภอ� จังหวัด� และระดับเขตการศึกษา� ทั้งครูภาษาอังกฤษ� ภาษาไทย� ครูผลิตสื่อ� ครูจริยธรรมดีเด่น
����������� ใช่ ...เธอเป็นคนมีพรสวรรค์� ก็คนที่ร้องหมอลำได้ดี ๆ นั้นใช่จะง่าย� จึงคล้ายกับจะได้รับพรมาแต่กำเนิดในเรื่องลูกคอที่ต้องพลิ้วไหวในลีลาลำ
����������� เธอเล่าว่า
����������� ขับลำเป็นภาษาอีสานแล้วในฐานะครูภาษาอังกฤษก็เลยใส่เนื้อร้องเป็นภาษาอังกฤษด้วยเพื่อเป็นสื่อการสอน
����������� เลยมีกลอนลำภาษาอังกฤษประจำตัว� และพัฒนาเรื่อยมา� พัฒนาเนื้อหาให้เข้ากับบทเรียนที่ต้องการจนมีเทปออกเผยแพร่แจกจ่าย
����������� และมาทำจริงจังเมื่อครั้งหาทุนสมทบลูกศิษย์ไปแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมระหว่างชาติในโครงการ� AFS
����������� ความต้องการที่จะช่วยลูกศิษย์คนหนึ่งให้ไปถึงฝั่งฝันเป็นแรงผลักดันให้เพลงลำภาษาอังกฤษหลั่งไหลออกมามากมายในช่วงเวลาอันสั้น� และนั่นก็ส่งผลให้วาสนาเป็นที่รู้จักของคนในวงการศึกษา� และสังคมโดยรอบ
���������������������������������������������������������
����������� เลยกลายเป็นแขกรับเชิญในงานบ้าน� งานเมือง� งานบุญ� งานประเพณี� ได้รับการขอร้อง(เชิญ)ให้ช่วยแต่งกลอนและลำโปรโมทงาน� โปรโมทการท่องเที่ยว� เช่นงานแห่เทียนพรรษาประเพณียิ่งใหญ่ของอุบลราชธานีก็มีกลอนลำภาษาอังกฤษดังล่องลอยให้ชาวต่างชาติฟัง
����������� ก็เลยกลายเป็นที่ติดอกติดใจได้รับเชิญร่วมงานการแสดง� ร่วมประชุม� หาทางปรับปรุงแก้ไขภาพพจน์� วิสัยทัศน์� ของหมอลำอาชีพเรื่อยมา� โดยเฉพาะในเรื่องท่าเต้น การแต่งกาย ของแดนเซอร์(หางเครื่อง)ประกอบหมอลำ เพื่อความดีงาม� และจรรโลงจิตวิญญาณมิใช่ยั่วยุดั่งที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน �
������������� บทบาทของวาสนาจึงเป็นทั้งครู� และหมอลำ� ทำให้มีผู้สนใจในการเรียนหมอลำภาษาอังกฤษเพิ่มขึ้น� เวลาว่างจึงต้องสอนพิเศษสำหรับนักเรียนที่สนใจที่บ้านด้วย(รวมทั้งหนูขวัญลูกสาวของเอื้อยนางสมัยเขาเรียนอยู่ม.อุบลด้วย)
������������� ครั้งหนึ่ง� คุณ สำเริง� แหยงกระโทก� สาธารณะสุขจังหวัดอุบลราชธานีมาขอให้แต่งกลอน เพื่อรณรงค์ อีสานบ่กินปลาดิบ เป็นโครงการสาธารณะสุขอาเซียน
������������� “โอ้ย...เอื้อยฮู้บ่� ไปประชุมกลับมา� น้องต้องคิด ๆ ๆ ...คิดกลอนลำ นั่งเขียนมาบนรถไฟเลย”
เธอเล่าพร้อมกับยิ้ม น้อย ๆ ตามสไตล์
�������������� ต่อมาก็เลยมีกลอนลำแบบคุณขอมาตามโอกาสต่าง ๆ ของหน่วยงานต่างๆ� ออกอากาศทางวิทยุกระจายเสียง� โทรทัศน์� ประกอบการแสดงของเด็ก ๆ ของกลุ่มต่าง ๆ เช่น� รณรงค์ต่อต้านยาเสพติด� โรคเอดส์� พัฒนาหมู่บ้าน� กลอนเลิกเหล้าเข้าพรรษา� ลำถวายพระพร� กลอนประวัติศาสตร์อุบลราชธานี��� และที่ทำให้ภาคภูมิใจมากคือ� กลอนลำถวายพระพร� พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชในวโรกาสเฉลิมพระชนมพรรษา� ๘๐ พรรษา� และครบ ๖๐� ปีทรงครองราชย์��
����������������������������
����������� แล้วเอื้อยนางก็ฟังลำจนเคลิ้มค่ะ
������������ “ฮ้อยมาลัย หทัยราษฎร์� ถวยแทบบาทองค์ภูมี� พระภูมิพลผู้ผายแผ่� บารมีปกเกล้าชาวสยามทุกถ้วนหน้า� ผองเผ่าไทยจากทุกภาคแดนไกล� ในทุกทุกหย่อมหญ้า� ด้วยเมตตาบารมีหลายหมื่นล้น� บัดนี้ ธ ครองสิริราชย์ลุสมัย� ได้เวลามาครบหกสิบพระชันษา� เจริญวัยมาครบแปดสิบพรรษาพาฮ่มเย็น.....พาไทยฮ่มเย็น� หายลำเค็ญ...น้อ...���������� His� majesty� the� King� may� we� sing� to� show� you� to� show� you� loyalty� . This year� coming� your� 80ty� ……”�
������������� ที่ปรึกษาด้านแต่งกลอนลำเป็นภาษาอังกฤษในช่วงหลัง ๆ มีหลายท่าน เช่น� คุณ Kenet� Caplan� เพื่อนครูชาวสหรัฐ�
������������� คุณ� Peter� Gadd� ชาวอังกฤษ� อาจารย์สอน AUA ที่ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานีด้วยกัน เป็นผู้ช่วยสำคัญสำหรับกลอนถวายพระพรนี้����
��������������ส่วนกลอนประวัติศาสตร์เมืองอุบลราชธานี����� ได้รับความกรุณาให้คำปรึกษาแนะนำจากท่านพระอาจารย์ชยสาโรภิกขุ� ( Shaun� Chiverton)� เจ้าอาวาสวัดป่านานาชาติอุบลราชธานี
�������������� ผู้สนใจอยากฟัง� อยากเรียน� ติดต่อได้ที่� โทร. ๐๔๕-๑๕๑๗๙ ค่ะ
�������������������������������������������������
๐๐๐๐๐๐๐