ลาวโซ่ง2.
วัฒนธรรมเกี่ยวกับเครื่องนุ่งห่ม
โดยธงชัย เปาอินทร์ เรื่อง-ภาพ
ลาวโซ่งในประเทศไทยเป็นกลุ่มลาวโซ่งชุดดำ เรียกกันว่าไทยทรงดำ มีวัฒนธรรมเกี่ยวกับเครื่องนุ่งห่มชายหญิงแตกต่างกัน ดังนี้คือ
ถ้าเป็นผู้ชาย จะแต่งองค์ทรงเครื่องดังนี้คือ
1.กางเกงที่สวมใส่ มี 2 แบบ แบบหนึ่งเรียกว่า ส่วงฮี เป็นกางเกงขาม้า อีกแบบหนึ่งเรียกว่า ส่วงก้อม เป็นกางเกงขาสั้น
ผู้ชายลาวโซ่งหรือไทยทรงดำ เท่ อะ
2.เสื้อที่สวมใส่ มี 4 แบบคือ
2.1 เสื้อไท เป็นเสื้อตั้งแขนยาว รัดเอว ปลายย้วยเล็กน้อย กระดุมเงิน 2 ซูมๆละ 9 เม็ด ใช้ใส่ไปเที่ยว ทั่วๆไป คาดด้วยย่าม(หลวม)ไว้บรรจุอุปกรณ์เครื่องใช้เช่นไฟแช๊ค เก็บยาสูบ ใช้กับกางเกงส่วงฮีและส่วงก้อม
2.2 เสื้อฮี เป็นเสื้อคอกลมแขนยาว ใช้ใส่ในงานที่เป็นพิธีการ ทั้งงานมงคลและงานอวมงคล ความสวยงามอยู่ที่ด้านข้างเสื้อที่ปักลวดลาย เรียกว่า ขอกุด ผู้ชายใส่ได้ด้านเดียว ผู้หญิงใส่ได้สองด้าน เช่นใส่ไปงานแต่ง งานตาย งานขึ้นบ้านใหม่
2.3 เสื้อห่งเห่ง เป็นเสื้อที่มีคอตั้งติดกระดุม 5 เม็ด ด้านข้างแหวก 1 คืบ ใช้สำหรับใส่ไปทำงาน
2.4 เสื้อก้อม เป็นเสื้อคอตั้งติดกระดุม 5 เม็ด ด้านข้างโค้งเว้าตามสะโพก ใส่ได้ทั่วไปที่ไม่ใช่งานพิธีการ
คู่หนุ่มสาวลาวโซ่งสามีเป็นฝรั่ง
แต่ถ้าเป็น ผู้หญิง จะแต่งองค์ทรงเครื่องดังนี้คือ
1.ผ้าซิ่นลายแตงโม มี 3 ส่วนคือ ตีนซิ่น ตัวซิ่น และหัวซิ่น แต่ละวัยแต่งแตกต่างกันดังคำกล่าวของลาวโซ่ง
“สาวน้อยขอดซอยเอื้อมไหล่ สาวใหญ่ๆนุ่งซิ่นต่อหัว สาวมีผัวนุ่งซิ่น 2 ซ้อน”
สาวงามลาวโซ่งห้วยท่าช้าง
ส่วนผ้าไหมใช้ในงานพิธีการ เรียกว่า ซิ่นตาหมี่สวยงามใช้ในพิธีเสน คนยุคใหม่เกือบไม่เคยเห็นซิ่นตาหมี่
การนุ่งผ้าซิ่นของหญิงลาวโซ่งจะนุ่งหน้าสั้นหลังยาว ชายพับมารวมตรงกลาง ตลบหลังทับหันตรงหน้าท้อง เรียกว่า ทบหน้าวัว เวลาเดินสะดวก ผ้าซิ่นไม่แยก เวลาทำงานหนักมักใช้สไบคาดสะโพกดูเข้มแข็งทะมัดทะแมง เวลาตายหญิงไทยทรงดำจะใช้ผ้านุ่ง 3 ถุง ต้องเป็นผ้าซิ่นลาว มีผ้าไหมปิดหน้า ถ้าไม่มีจะถูกตำหนิว่าควรไม่ควร
แม่บ้านใผ้ซิ่นลายแตงโม
2.เสื้อผู้หญิงมีอยู่ 4 แบบคือ
2.1 เสื้อฮี เป็นเสื้อที่ผู้หญิงเย็บให้ใช้ได้สองด้าน ใช้ในงานมงคลจะปักลวดลายน้อย แต่แปลกจังที่ถ้าใส่ไปงานอวมงคลกลับปักลวดลายมาก นอกจากนั้นยังใช้คลุมโลงศพเวลาตายด้วย
2.2 เสื้อก้อม เป็นเสื้อแขนยาวคอตั้งติดกระดุม 9 เม็ด หรือ 11 เม็ด ตรงสายเหนือสะดือจะเว้าราวๆนิ้วครึ่ง ตรงเอวคอดแล้วผายออก เพื่อโชว์หน้าท้อง และเข็มขัดเงินเป็นจุดเซ็กซี่
เด็กน้อยวัยงาม
2.3 เสื้อห่งเห่ง เป็นเสื้อคอตั้งติดกระดุม 5 เม็ดใช้ใส่ทำงานทั่วๆไป
2.4 เสื้อชั้นในผู้หญิง ตัวเสื้อเย็บเป็นจีนรอบตัวคล้ายเสื้อสายเดี่ยว
ชุดเด็กหนุ่มเด็กสาว
แพรวพราวด้วยดอกดวงแต้มแต่ง
งามขนาดนี้แหละสาวลาวโซ่ง
ผ้าแถบลายต่างๆ
ผู้หญิงลาวโซ่งต้องทอผ้าใส่เองได้
ปล.ภาพประกอบถ่ายมาจาก งานวัดกุญชรวราราม บ้านห้วยท่าช้าง อ.หนองหญ้าปล้อง จ.เพชรบุรี และงานวันเกษตรแห่งชาติ กำแพงแสน 3-10 ธค.54 เนื้อหาจากเอกสาร พิพิธภัณฑ์ปานถนอม อ.เขาย้อย จ.เพชรบุรี และกูเกิ้ลเอิร์ธ