ตำรับอาหารสมุนไพรใกล้ตัว
ตอน1.น้ำพริกปลาเคียง“มะรุม”
โดย ลุงดำ คำโต เรื่อง-ภาพ
บ้านลุงดำปลูกมะรุมไว้เพียงต้นเดียวเดี่ยวโดด แผ่กิ่งก้านสาขาพาให้ร่มเงาด้วยทรงพุ่มกลม ยามเมื่อลมพัดโชยกิ่งก้านก็ไหวลู่ไปตามลม แทงช่อดอกจากซอกใบสีขาวหม่น มีกลิ่นหอมอ่อนๆ เกสรเหลืองลออ หลุดร่วงไปเมื่อใดก็มีฝักมะรุมแกว่งไกวแทน จนฝักเข้าเหลี่ยมไปแล้วจึงนิยมนำไปหั่นสั้นๆเพื่อใส่ในแกงส้มปลาช่อนของโปรดที่แม่ชอบ
มะรุมต้นเดียวข้างบ้านลุงดำ
แต่วันนี้ มะรุมกำลังแตกยอดอ่อนๆ พร้อมกับแทงช่อดอกสีขาวหม่น แถมด้วยฝักอ่อนๆและฝักกำลังแกงส้ม ครบถ้วนกระบวนกิน ลุงดำเป็นนักประดิษฐ์อาหารแปลกๆจึงนึกอยากปรุงกับข้าวที่เป็นตำรับอาหารสมุนไพรใกล้ตัว อย่างง่ายๆได้แก่ “น้ำพริกปลาเคียงมะรุม” ลองตามลุงดำทำกับข้าวมื้อโปรดอีกขนานหนึ่ง อร่อย ถูกปาก หรือว่าชอบมากชอบน้อย ก็อยากให้ลองทำกินกันดู
ฝักมะรุมอ่อนยังไม่เข้าเหลี่ยม
ถ้าตอนเด็กๆแม่สั่งลุงดำให้ไปเด็ดดอกแคหรือยอดอ่อนมะรุมละก็ ลุงดำปีนขึ้นต้นมะรุมได้ในทันที แต่วันนี้แก่แล้ว ก็เลยใช้ไม้ขอตัดกิ่งไม้เกี่ยวเอาลงมา ประกอบด้วย ยอดอ่อนๆ ช่อดอกที่มีทั้งดอกตูมและดอกบานในช่อเดียวกัน แล้วก็ฝักมะรุมกำลังอ่อนๆ ดูเผินๆเหมือนถั่วฝักยาว จะเรียกว่าถั่วฝักยาวต้นก็ได้ แหะๆ เรียกให้หวือหวาไปอย่างนั้นแหละ
ยอดอ่อน ช่อดอกและฝักอ่อน มะรุม
ล้างชิ้นส่วนมะรุมในน้ำสะอาด ตั้งกระทะใส่น้ำไปพอควร ต้มน้ำจนเดือด ใส่ดอก ยอดอ่อนและฝักอ่อนหั่นกำลังเหมาะลงไป ชั่วว่าฝักมะรุมสุกก็ตักทิ้งบนตะแกรงกรอง แล้วจัดใส่จาน ตั้งไว้ แค่นั้นยังไม่พอ ลุงดำเด็ดใบมะกรูดอ่อนๆ และใบมะกรูดแก่ๆมากำมือหนึ่ง ตั้งกระทะน้ำมันแล้วก็ทอดใบมะกรูดแก่ๆ หอมกรอบ เคี้ยวมันกำลังดี ใส่จานเคียงกับใบมะกรูดอ่อน ให้รสชาติแตกต่างมิติทีเดียว
ใบมะกรูดอ่อนสดและใบแก่ทอด
หลังจากนั้นลุงดำก็หันไปทอดปลานิลตัวกำลังกิน ใหญ่กว่าฝ่ามือนิดๆ ทอดจนเหลือง หอม แล้วก็แกะเนื้อใส่ในถ้วย โขลกน้ำพริกกะปิเหมือนที่เคยทำ แล้วก็ใส่เนื้อปลาแกะลงไปโขลกผสม เติมด้วยมะขามอ่อน 6-7 ฝัก เพิ่มรสเปรี้ยวนิดๆ เป็นน้ำพริกปลาสมบูรณ์แล้ว แต่เพื่อให้ได้คุณค่าสารอาหารครบถ้วนยิ่งขึ้นจึงต้มไข่ไก่อีก 4 ฟอง หั่น 4 ซีกวางใส่จานเคียงกัน ส่วนใครชอบต้มสุกแบบยางมะตูมก็ทำได้ตามใจจ้ะ
ไข่ไก่ต้มผ่าซีก
กินกับข้าวสวยร้อนๆ นุ่มๆ อร่อยโฮกฮือ โอย อิ่มๆ
ปล. เนื้อปลาได้โปรตีน ข้าวสวยได้คาร์โบไฮเดรต ใบอ่อน ดอก และฝักอ่อนมะรุม ได้เส้นใย น้ำพริกกะปิใส่มะขามอ่อน ได้ไอโอดีนจากกะปิ วิตามินเอจากพริกขี้หนูและได้ยาระบายอ่อนๆจากมะขามอ่อน ตำรับอาหารสมุนไพรใกล้ตัว
น้ำพริกปลา